महाराष्ट्रातील ग्रामीण व दुष्काळग्रस्त भागातील महाविद्यालयीन तरुणांना मोठा दिलासा देत, राज्य शासनाने दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क तातडीने परत करण्याचे स्पष्ट निर्देश दिले आहेत. ज्या विद्यार्थ्यांकडून महाविद्यालयांनी किंवा विद्यापीठांनी आधीच परीक्षा फी वसूल केली असेल, ती रक्कम संबंधित विद्यार्थ्यांना त्वरित परत करावी लागणार आहे.
दुष्काळग्रस्त विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क माफ करण्याचे प्रशासकीय आदेश
राज्यातील ३४ जिल्ह्यांमधील २६५ तालुक्यांमध्ये दुष्काळसदृश परिस्थिती जाहीर करण्यात आली आहे. शेती संकटात असल्याने ग्रामीण भागातील शेतकरी आणि सर्वसामान्य कुटुंबांवर मोठा आर्थिक ताण आला आहे. अशा बिकट परिस्थितीत कोणत्याही विद्यार्थ्याचे शिक्षण पैशांअभावी थांबू नये, यासाठी उच्च व तंत्रशिक्षण मंत्री चंद्रकांत पाटील यांनी राज्यातील सर्व सार्वजनिक विद्यापीठांच्या कुलगुरूंसोबत बैठक घेऊन हे निर्देश जारी केले.
बैठकीत दिलेल्या सूचनांनुसार, दुष्काळग्रस्त भागातील विद्यार्थ्यांचे परीक्षा अर्ज विनाशुल्क भरून घेण्यात यावेत. जर एखाद्या शैक्षणिक संस्थेने किंवा विद्यापीठाने आधीच शुल्क जमा करून घेतले असेल, तर ती सर्व रक्कम संबंधित विद्यार्थ्यांच्या बँक खात्यात तत्काळ परत करावी लागेल.
नियम डावलणाऱ्या महाविद्यालयांवर कारवाईचा इशारा
शासकीय परिपत्रक निघूनही काही ठिकाणी विद्यार्थ्यांकडून जाचक अटी लादून शुल्काची सक्ती केली जात असल्याच्या तक्रारी समोर आल्या होत्या. या पार्श्वभूमीवर उच्च व तंत्रशिक्षण विभागाने कडक भूमिका घेतली आहे. शासनाच्या आदेशांचे उल्लंघन करून परीक्षा शुल्क उकळणाऱ्या महाविद्यालयांवर कठोर प्रशासकीय कारवाई केली जाईल, असा स्पष्ट इशारा देण्यात आला आहे.
विद्यार्थ्यांच्या मदतीसाठी ‘टास्क फोर्स’ आणि तक्रार निवारण कक्ष
विद्यार्थ्यांना शुल्कासंदर्भात किंवा परीक्षा अर्ज भरताना कोणतीही अडचण येऊ नये म्हणून प्रशासनाने विशेष यंत्रणा उभारली आहे:
- मध्यवर्ती कक्ष: उच्च शिक्षण संचालनालयात विद्यार्थ्यांच्या समस्या सोडवण्यासाठी स्वतंत्र मध्यवर्ती कक्षाची स्थापना करण्यात आली आहे.
- कृती समित्या (टास्क फोर्स): राज्यातील प्रत्येक अकृषी आणि सार्वजनिक विद्यापीठामध्ये स्वतंत्र कृती समिती गठीत करण्यात आली आहे.
- संपर्क अधिकारी: विद्यापीठस्तरावर संपर्क अधिकाऱ्यांची नियुक्ती करण्यात आली असून, विद्यार्थी थेट त्यांच्याशी संपर्क साधून तक्रार नोंदवू शकणार आहेत.
या निर्णयामुळे दुष्काळी संकटाशी सामना करणाऱ्या लाखो विद्यार्थ्यांना मोठा शैक्षणिक आणि मानसिक दिलासा मिळाला आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
परीक्षा शुल्कमाफीचा निर्णय कोणत्या भागातील विद्यार्थ्यांसाठी लागू आहे?
राज्यातील ३४ जिल्ह्यांमधील दुष्काळ जाहीर झालेल्या २६५ तालुक्यांमधील पात्र विद्यार्थ्यांना हा निर्णय लागू आहे.
विद्यार्थ्यांनी आधीच परीक्षा शुल्क भरले असल्यास काय होणार?
विद्यार्थ्यांनी आधीच परीक्षा शुल्क जमा केले असल्यास, विद्यापीठे आणि महाविद्यालयांना ते शुल्क संबंधित विद्यार्थ्याला तात्काळ परत करावे लागेल.
महाविद्यालयाने शुल्क मागितल्यास विद्यार्थ्यांनी काय करावे?
विद्यार्थ्यांनी उच्च शिक्षण संचालनालयाचा मध्यवर्ती कक्ष किंवा विद्यापीठाने नियुक्त केलेल्या स्वतंत्र कृती समितीशी (टास्क फोर्स) संपर्क साधून तक्रार नोंदवावी.
