महाराष्ट्रातील ग्रामीण व दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांना जागतिक दर्जाच्या तंत्रज्ञानाची जोड देण्यासाठी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आणि रोबोटिक्सचे शिक्षण पोहोचवण्याचा मानस राज्य शासनाने व्यक्त केला आहे. मुंबईतील नेस्को प्रदर्शन केंद्रात आयोजित ‘एज्युकेशन कनेक्ट एक्स्पो’च्या उद्घाटनप्रसंगी महिला व बालविकास मंत्री आदिती तटकरे यांनी ही महत्त्वपूर्ण भूमिका मांडली.
ग्रामीण भागात रोबोटिक्सचे शिक्षण पोहोचवण्यासाठी विशेष भर
शहरी आणि ग्रामीण भागातील शैक्षणिक दरी कमी करण्यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा विस्तार खेड्यापाड्यांपर्यंत होणे अत्यंत गरजेचे आहे. जागतिक स्तरावरील अद्ययावत अभ्यासक्रम भारतीय भाषांमध्ये सोप्या स्वरूपात अनुवादित करून उपलब्ध झाल्यास ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना समान संधी मिळतील, यावर शासनाचा भर असल्याचे सांगण्यात आले. पुढील पाच वर्षांत विद्यार्थ्यांचा सर्वांगीण विकास साधण्यासाठी शाळांमधील पायाभूत सुविधा मजबूत करणे आणि विविध शैक्षणिक संस्थांमध्ये समन्वय साधणे आवश्यक आहे.
शिक्षकांना ४८ तासांचे विशेष प्रशिक्षण
शाळांमध्ये केवळ डिजिटल फलक किंवा संगणकीय साधने उपलब्ध करून देणे पुरेसे नसून, त्यांचा अध्यापनात प्रभावी वापर होणे गरजेचे आहे. यासाठी शिक्षकांना किमान दोन दिवस म्हणजेच ४८ तासांचे विशेष प्रशिक्षण देणे आवश्यक असल्याचे नमूद करण्यात आले. विद्यार्थ्यांप्रमाणेच शिक्षकांच्या मानसिक आरोग्याची आणि कल्याणाची काळजी घेणेही तितकेच महत्त्वाचे मानले गेले आहे.
प्रस्तावित बालधोरणात नव्या शैक्षणिक तरतुदी
राज्याच्या प्रस्तावित बालधोरणात आधुनिक तंत्रज्ञानावर आधारित शैक्षणिक उपक्रमांचा समावेश करण्याचा विचार शासन स्तरावर सुरू आहे. या अंतर्गत पुढील प्रमुख बाबींवर भर दिला जाईल:
- आधुनिक तंत्रज्ञानाचा प्रसार: एआय आणि रोबोटिक्सच्या संकल्पना शालेय स्तरावरच विद्यार्थ्यांना शिकवणे.
- अभ्यासक्रमाचे सुलभीकरण: आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे अभ्यासक्रम प्रादेशिक भाषेत सुलभ पद्धतीने उपलब्ध करून देणे.
- विभागीय समन्वय: शालेय शिक्षण विभाग, महिला व बालविकास विभाग आणि शैक्षणिक संस्थांच्या सहकार्यातून काही शाळांमध्ये प्रायोगिक तत्त्वावर आधुनिक प्रकल्प राबवणे.
- पायाभूत सुविधांची बळकटी: पुढील पाच वर्षांच्या कालावधीत ग्रामीण शाळांमधील डिजिटल सुविधा अधिक सक्षम करणे.
या उपक्रमांमुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टिकोन वाढीस लागून भविष्यातील आव्हानांना सामोरे जाण्याची क्षमता निर्माण होईल.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी कोणत्या नव्या विषयांचे शिक्षण देण्यावर भर दिला जात आहे?
ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील विद्यार्थ्यांपर्यंत कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि रोबोटिक्सचे आधुनिक तंत्रज्ञान पोहोचवण्यावर भर दिला जात आहे.
डिजिटल शिक्षणासाठी शिक्षकांसाठी कोणते प्रशिक्षण प्रस्तावित आहे?
डिजिटल साधनांचा प्रभावी वापर करता यावा यासाठी शिक्षकांना किमान दोन दिवसांचे म्हणजेच ४८ तासांचे प्रशिक्षण देणे आवश्यक असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
या आधुनिक शैक्षणिक सुधारणांचा समावेश कशात केला जाणार आहे?
या चर्चासत्रांमधून समोर येणाऱ्या उपयुक्त सूचना आणि निष्कर्षांचा समावेश राज्याच्या प्रस्तावित बालधोरणात करण्याचा प्रयत्न केला जाईल.
