सणासुदीच्या दिवसांत घराची स्वच्छता करताना सर्वांत किचकट वाटणारे काम म्हणजे छतावरील पंखा पुसणे. पंख्याची पाती पुसताना त्यावर साचलेली जाड धूळ आणि कचरा जमिनीवर, पलंगावर तसेच कपड्यांवर पडतो. यामुळे संपूर्ण खोली पुन्हा अस्वच्छ होते आणि दुप्पट मेहनत करावी लागते. मात्र, योग्य पद्धत आणि काही सोप्या पंखा साफ करण्याच्या टिप्स वापरल्यास धुळीचा एक कणही खाली न पडता अवघ्या काही मिनिटांत पंखा लख्ख करता येतो.
उशीच्या कव्हरचा सोपा वापर
पंखा पुसताना धूळ खोलीत पसरू नये यासाठी जुन्या उशीच्या कव्हरचा वापर करणे हा अत्यंत उपयुक्त मार्ग आहे. खालीलप्रमाणे कृती करावी:
- घरातील एक जुने उशीचे कव्हर घ्या आणि ते पंख्याच्या पात्यावर एका आच्छादनाप्रमाणे पूर्णपणे चढवा.
- कव्हरच्या बाहेरील भागावरून दोन्ही हातांनी पात्यावर हलका दाब द्या आणि कव्हर बाहेरच्या टोकाकडे ओढा.
- असे केल्याने सर्व साचलेली धूळ आणि जाळी थेट उशीच्या कव्हरच्या आत जमा होतात.
- या पद्धतीमुळे खोलीत किंवा जमिनीवर धुळीचा एकही कण पडत नाही.
स्वयंपाकघरातील चिकटपणा दूर करण्याचे उपाय
स्वयंपाकघराच्या आसपास असलेल्या पंख्यांवर हवेतील धूर आणि तेलामुळे चिकट थर साचतो. असा तेलकट थर केवळ साध्या फडक्याने पुसून निघत नाही. यासाठी कोमट पाण्यात थोडे व्हिनेगर आणि भांडी घासण्याचे डिशवॉशिंग लिक्विड मिसळावे. या तयार केलेल्या द्रावणात मायक्रोफायबर कापड ओले करून पिळून घ्यावे आणि त्याने पंख्याची पाती पुसावीत. यामुळे पात्यांवरील तेलकटपणा नाहीसा होऊन पंख्याला मूळ चमक मिळते. घरात मोकळी हवा खेळती राहण्यासाठी अधूनमधून अशी स्वच्छता करणे गरजेचे असते.
धूळ पुन्हा साचू नये म्हणून काय करावे?
पंखा पूर्णपणे धुवून आणि कोरडा पुसून झाल्यानंतर एका स्वच्छ कापडावर थोडे फॅब्रिक सॉफ्टनर, खोबरेल तेल किंवा बेबी ऑइल घ्यावे. त्याचा अगदी पातळ थर पात्यांवर हलक्या हाताने लावावा. यामुळे पात्यांवरील स्थिर विद्युतभार कमी होतो, ज्यामुळे हवेतील धूळ लगेच चिटकत नाही आणि पंखा दीर्घकाळ स्वच्छ राहतो.
इतर भागांची योग्य काळजी
केवळ पातीच नव्हे, तर पंख्याच्या मोटरचे आवरण आणि बाहेरील दिसणारे भागही सुक्या अथवा किंचित ओल्या कापडाने काळजीपूर्वक पुसून घ्यावेत. जर पंख्याला लाईट फिक्स्चर किंवा काचेचे कव्हर बसवलेले असेल, तर ते उत्पादकाच्या नियमांनुसार वेगळे काढून स्वच्छ करावे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
पंख्याची धूळ जमिनीवर पडू नये म्हणून काय करावे?
पंख्याच्या पात्यावर जुने उशीचे कव्हर घालून ते बाहेरच्या दिशेने ओढल्यास सर्व धूळ कव्हरमध्येच जमा होते आणि खाली पडत नाही.
पंख्यावरील तेलकट थर साफ करण्यासाठी काय वापरावे?
कोमट पाण्यात थोडे व्हिनेगर आणि डिशवॉशिंग लिक्विड मिसळून त्यात मायक्रोफायबर कापड भिजवून पंखा पुसल्यास तेलकटपणा सहज दूर होतो.
पंख्यावर दीर्घकाळ धूळ साचू नये यासाठी कोणता उपाय आहे?
पंखा पुसून झाल्यावर त्यावर कापडाच्या साहाय्याने फॅब्रिक सॉफ्टनर, खोबरेल तेल किंवा बेबी ऑइलचा पातळ थर लावावा, ज्यामुळे धूळ लगेच चिटकत नाही.
