राज्यातील दुष्काळ परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर राज्य सरकारने शेतकऱ्यांसाठी मोठा दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. दुष्काळामुळे संकटात सापडलेल्या दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत म्हणून प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची अग्रीम आर्थिक रक्कम थेट बँक खात्यात देण्यास मंत्रिमंडळ बैठकीत मंजुरी देण्यात आली आहे. या निर्णयामुळे राज्यातील ३०४ तालुक्यांमधील सुमारे दीड कोटी शेतकऱ्यांची दिवाळी गोड होण्यास मदत होणार आहे.
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत: ३३ टक्क्यांपेक्षा अधिक नुकसान असणाऱ्यांना लाभ
राज्यात दुष्काळामुळे पिकांची मोठी हानी झाली असून नियमानुसार पंचनामे आणि अंतिम मदतवाटप प्रक्रियेला वेळ लागू शकतो. ही बाब लक्षात घेऊन राज्य सरकारने सणासुदीच्या तोंडावर शेतकऱ्यांना तातडीचा दिलासा देण्याचा मार्ग निवडला आहे. ज्या शेतकऱ्यांच्या पिकांचे ३३ टक्क्यांहून अधिक नुकसान झाले आहे, त्यांना या अग्रीम मदतीचा लाभ दिला जाणार आहे.
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यापूर्वी शेतकऱ्यांना आर्थिक सहाय्य देण्यासंदर्भात केलेल्या घोषणेच्या अनुषंगाने ही प्रशासकीय कार्यवाही पूर्ण करण्यात आली आहे. या निर्णयाची अंमलबजावणी युद्धपातळीवर सुरू करण्यात आली आहे.
७ हजार ५०० कोटी रुपयांचे होणार वितरण
मंत्रिमंडळाने घेतलेल्या निर्णयानुसार ही संपूर्ण रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण (डीबीटी) प्रणालीद्वारे शेतकऱ्यांच्या थेट बँक खात्यात जमा केली जाईल. या संपूर्ण प्रक्रियेची ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- एकूण निधी: गुरुवारपर्यंत शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यांमध्ये एकूण ७ हजार ५०० कोटी रुपये जमा करण्याचे नियोजन प्रशासनाने केले आहे.
- वितरण कालावधी: पुढील दोन दिवसांत पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यांमध्ये मदतीचे पैसे जमा होण्यास सुरुवात होईल.
- लाभार्थी संख्या: राज्यातील ३०४ तालुक्यांमधील अंदाजे दीड कोटी पात्र शेतकरी या मदतीसाठी पात्र ठरले आहेत.
फार्मर आयडी आणि केवायसी पडताळणी आवश्यक
मदतीची रक्कम विनाअडथळा खात्यात जमा व्हावी यासाठी शेतकऱ्यांकडे फार्मर आयडी असणे आवश्यक आहे. ज्या शेतकऱ्यांकडे फार्मर आयडी उपलब्ध आहे, त्यांच्या खात्यात ५ हजार रुपयांची रक्कम थेट जमा करण्यात येईल. ज्या शेतकऱ्यांकडे सध्या हा आयडी नाही, अशा प्रकरणांमध्ये केवायसी (KYC) पडताळणी पूर्ण करून मदत वितरित केली जाणार आहे.
बँकांना कडक निर्देश: थकीत कर्जातून रक्कम कापता येणार नाही
सरकारी मदतीची रक्कम खात्यात जमा झाल्यावर बँका ती थकीत कर्जापोटी कापून घेतील अशी भीती शेतकऱ्यांकडून व्यक्त केली जात होती. या संवेदनशील मुद्द्याची दखल घेत राज्य सरकारने बँकांना अत्यंत स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत. दुष्काळ निवारणासाठी देण्यात येणाऱ्या या मदतीच्या रकमेतून कोणत्याही प्रकारची थकीत कर्जवसुली करू नये, असे सक्त निर्देश बँकांना देण्यात आले आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना किती रुपयांची मदत दिली जाणार आहे?
राज्य शासनाच्या निर्णयानुसार पात्र दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना प्रत्येकी ५ हजार रुपयांची अग्रीम आर्थिक मदत थेट बँक खात्यात दिली जाणार आहे.
या मदतीसाठी पात्रतेचा मुख्य निकष कोणता आहे?
ज्या शेतकऱ्यांच्या पिकांचे दुष्काळामुळे ३३ टक्क्यांहून अधिक नुकसान झाले आहे, ते शेतकरी या आर्थिक मदतीसाठी पात्र आहेत.
मदतीची रक्कम कधीपर्यंत खात्यात जमा होणार आहे?
पुढील दोन दिवसांत पैसे जमा होण्यास सुरुवात होणार असून गुरुवारपर्यंत एकूण ७ हजार ५०० कोटी रुपये शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा करण्याचे नियोजन आहे.
फार्मर आयडी नसलेल्या शेतकऱ्यांना मदत कशी मिळेल?
ज्या शेतकऱ्यांकडे फार्मर आयडी नाही, त्यांच्या बाबतीत केवायसी (KYC) पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण करून मदतीची रक्कम वितरित केली जाईल.
बँका या मदतीच्या रकमेतून जुने कर्ज कापू शकतात का?
नाही, दुष्काळ मदतीच्या रकमेतून बँकांनी थकीत कर्जाची रक्कम वजा करू नये, असे स्पष्ट निर्देश सरकारने बँकांना दिले आहेत.
